Endurupptökudómur Úrskurður föstudaginn 30. janúar 2026 í máli nr. 6/2025 Endurupptökubeiðni Sveins Gests Tryggvasonar 1.Dómararnir Berglind Svavarsdóttir, Hildur Briem og Stefán Geir Þórisson kveða upp úrskurð í máli þessu. 2.Með beiðni sem barst Endurupptökudómi 10. október 2025 fór endurupptökubeiðandi, Sveinn Gestur Tryggvason, […], Reykjavík, fram á endurupptöku á máli nr. 152/2018: Ákæruvaldið gegn Sveini Gesti Tryggvasyni, sem dæmt var í Landsrétti 19. október 2018. 3.Gagnaðili, ríkissaksóknari, telur að ekki séu efni til að verða við beiðni endurupptökubeiðanda. 4.Gagnaöflun lauk í málinu 8. janúar 2026. Málsatvik 5.Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. desember 2017 í máli nr. S-482/2017 var endurupptökubeiðandi sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás sem leiddi til dauða brotaþola, sbr. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var talið sannað að endurupptökubeiðandi hefði sest klofvega ofan á brotaþola sem lá á maganum á jörðinni og haldið báðum höndum hans fyrir aftan bak. Á meðan endurupptökubeiðandi hélt brotaþola þannig hefði hann tekið brotaþola hálstaki og slegið hann ítrekað í andlit og höfuð með krepptum hnefa. Hann hefði haldið brotaþola, sem var í æsingsóráði, í þvingaðri stöðu á grúfu og það hafi valdið stöðukæfingu, sem ásamt hálstaki hafi verið meginorsakavaldur að dauða brotaþola. Þrátt fyrir að það hafi ekki verið ásetningur endurupptökubeiðanda að ráða brotaþola bana taldi héraðsdómur að honum hefði mátt vera ljóst að hin ofsafengna atlaga hans gegn brotaþola væri til þess fallin að leiða til alvarlegs líkamstjóns. Var honum gert að sæta fangelsi í sex ár. Auk þess var honum gert að greiða allan sakarkostnað og bætur til handa foreldrum brotaþola, sambýliskonu hans og tveimur börnum. 6.Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu með dómi 19. október 2018 í máli nr. 152/2018. Landsréttur taldi sannað, svo ekki yrði vefengt með skynsamlegum rökum, að endurupptökubeiðandi hefði haldið brotaþola í hálstaki og stöðu sem hefði valdið þeim öndunarerfiðleikum sem voru nauðsynlegur þáttur í því að brotaþoli lét lífið. Ekki þótti hafa þýðingu í því sambandi þótt brotaþoli hefði tekið inn efni sem áttu þátt í því að koma honum í æsingsóráðsástand. Rökstuðningur málsaðila Rökstuðningur endurupptökubeiðanda 7.Endurupptökubeiðandi byggir kröfu sína um endurupptöku málsins á b- og c-lið 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og telur að hann hafi verið ranglega sakfelldur fyrir Landsrétti. ENDURUPPTÖKUDÓMUR NR. 6/2025 - 2 - 8.Endurupptökubeiðandi telur að í það minnsta tvö vitni hafi vísvitandi borið ranglega fyrir dómi. Vitnið A hafi ekki verið í aðstöðu til þess að sjá margt af því sem hann segðist hafa séð. Þá stangist framburður hans um hvernig atvik áttu sér stað og að endurupptökubeiðandi hafi hafið hjartahnoð af áhugaleysi og aðeins með vinstri hendi á við gögn málsins. Á upptöku úr myndavélabúnaði lögreglubifreiðar sem kom á vettvang sjáist endurupptökubeiðandi beita hjartahnoði allt þar til lögreglumennirnir fóru út úr bílnum. Héraðsdómur og Landsréttur hafi lagt mikla vigt í vitnisburð A og hafi sakfellingin að miklu leyti byggst á framburði vitnisins. Auk þess hafi endurupptökubeiðanda borist til eyrna að vitnið hafi viðurkennt að hafa vísvitandi borið ranglega um þá atburði sem áttu sér stað. Þá telur endurupptökubeiðandi vitnisburð sambýliskonu brotaþola um skapgerð brotaþola á verknaðarstundu ekki vera í samræmi við gögn málsins. Byggir endurupptökubeiðandi á að ekki hafi verið gætt að meginreglum sakamálaréttarfars um að sakborningur skuli njóta vafans og að sanna þurfi allar staðreyndir sem skipt geti máli. 9.Endurupptökubeiðandi telur að uppritun á símtali við Neyðarlínu hafi verið röng. Sé hlustað á símtalið þá heyrist endurupptökubeiðandi segja „á ég að taka við chokeinu“ sem staðfesti að vitnið B hafi verið með brotaþola í hálstaki. 10.Ekki hafi verið tekið tillit til þess að endurupptökubeiðandi hafi hringt á lögreglu eftir aðstoð. Í því símtali segi endurupptökubeiðandi að hann þurfi að fara því það sé verið að berja vin hans. Lögregla og ákæruvald hafi ranglega áætlað að þar hafi endurupptökubeiðandi átt við að brotaþoli væri að berja vitnið B. Endurupptökubeiðandi hafi hins vegar átt við að vitnið B væri að berja brotaþola, sem var vinur endurupptökubeiðanda. 11.Þá telur endurupptökubeiðandi að horft hafi verið framhjá þeirri staðreynd að brotaþoli og vitnið B áttu í átökum áður en brotaþoli var yfirbugaður. Í ljósi þess að áverkar á brotaþola voru taldir eiga þátt í dauða hans verði að líta til þess að brotaþoli hafi orðið fyrir áverkum áður en endurupptökubeiðandi hljóp til þeirra. Sé þetta mikilvægt vegna þess að áverkar á andliti brotaþola passi ekki við lýsingar vitna á stöðu endurupptökubeiðanda og brotaþola þegar brotaþoli hafi verið yfirbugaður. 12.Endurupptökubeiðandi vísar til þess að neyðarhamar sem fannst á vettvangi hafi ekki verið rannsakaður en áhaldið passi við áverka sem voru á brotaþola. Réttarmeinafræðingur hafi hvorki fengið hamarinn né mynd af hamrinum til þess að bera saman við áverka. Þá hafi aðeins verið tekin sýni af hluta hamarsins og hafi það ekki verið gert fyrr en við meðferð málsins fyrir Landsrétti. 13.Endurupptökubeiðandi byggir jafnframt á því að samkvæmt réttarmeinafræðingi hafi æsingsóráðsheilkenni ásamt „framlagðri“ stöðu brotaþola verið grundvöllur að andláti hans. Brotaþoli hafi sjálfur komið sér í það ástand með ofneyslu fíkniefna og þessi framlagða staða hafi verið liður í neyðarvörn eftir að brotaþoli hafði ráðist með vopnum á nærstadda. Réttarmeinafræðingurinn hafi fengið rangar upplýsingar um atburðarás, aðstæður og ástæðu fyrir verknaðinum sem hafi verið grundvöllur mats hans. 14.Að lokum byggir endurupptökubeiðandi á því að ekkert heildarmat hafi farið fram á aðstæðum í umrætt sinn. Vitnisburður og gögn beri með sér að endurupptökubeiðandi hafi komið í góðri trú til brotaþola en brotaþoli hafi ráðist á endurupptökubeiðanda og önnur vitni. Ákæruvald og dómstólar virðast þrátt fyrir það telja að endurupptökubeiðandi hafi verið þarna í annarlegum tilgangi. ENDURUPPTÖKUDÓMUR NR. 6/2025 - 3 - Rökstuðningur gagnaðila 15.Ríkissaksóknari hafnar því að endurupptökubeiðandi hafi verið ranglega sakfelldur á grundvelli vísvitandi rangs framburðar vitna fyrir dómi, sbr. b-lið 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, og telur að Landsréttur haft lagt rétt mat á sönnunargildi framburða vitna. Dómarar í héraði og fyrir Landsrétti hafi farið á vettvang fyrir aðalmeðferð málsins og því getað metið hvort vitnið A hafi verið í aðstöðu til að sjá atburðarásina sem hann lýsti fyrir dómi. Um það atriði að vitnið hafi lýst því að endurupptökubeiðandi hafi hafið hjartahnoð á brotaþola af áhugaleysi og með vinstri hendi einungis þá sé ljóst að ekki liggi fyrir upptaka af allri atburðarásinni en vissulega hafi endurupptökubeiðandi verið að beita báðum höndum við hjartahnoðið þegar lögregla kom á vettvang. 16.Ríkissaksóknari hafnar þeirri málsástæðu endurupptökubeiðanda sem lýtur að því að rangt mat á sönnunargögnum í dómi Landsréttar geti leitt til endurupptöku málsins á grundvelli c-liðar 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008. Hvað varðar uppritun á símtali til Neyðarlínu vísar ríkissaksóknari til þess að á því hafi verið byggt fyrir Landsrétti að endurupptökubeiðandi heyrist spyrja hvort hann eigi að „taka við chokeinu“. Ríkissaksóknari hafnar því að þetta eða önnur atriði sem endurupptökubeiðandi vísar til geti leitt til þess að beiðni um endurupptöku verði tekin til greina. Niðurstaða 17.Samkvæmt 1. mgr. 228. gr., sbr. 1. mgr. 232. gr., laga nr. 88/2008 getur Endurupptökudómur orðið við beiðni manns, sem telur sig hafa verið ranglega sakfelldan, sakfelldan fyrir mun meira brot en það sem hann hafi framið eða telur refsingu bersýnlega ranglega ákvarðaða, um að málið verði endurupptekið ef fullnægt er einhverju þeirra skilyrða sem fram koma í a-d liðum ákvæðisins. Endurupptökubeiðandi reisir kröfu sína um endurupptöku máls Landsréttar á b- og c- lið 1. mgr. 228. gr. Í b-lið er endurupptaka heimiluð ef ætla má að lögregla, ákærandi, dómari eða aðrir hafi haft í frammi refsiverða háttsemi í því skyni að fá fram þau málalok sem orðin eru svo sem ef vitni eða aðrir hafa vísvitandi borið ranglega fyrir dómi eða fölsuð skjöl verið lögð fram og það hefur valdið rangri niðurstöðu málsins. Í c-lið málsgreinarinnar er endurupptaka heimiluð ef verulegar líkur eru leiddar að því að sönnunargögn sem færð voru fram í máli hafi verið rangt metin svo áhrif hafi haft á niðurstöðu þess. 18.Við mat á því hvort skilyrði séu til þess að fallast á beiðni endurupptökubeiðanda er til þess að líta að ákvæði 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um heimild til endurupptöku dæmdra sakamála felur í sér undantekningu frá þeirri meginreglu að dómar séu endanlegir og ber því að skýra í því ljósi. 19.Endurupptökubeiðandi tiltekur ekki að hvaða leyti framburður vitnisins A sé rangur, að frátaldri frásögn hans um hjartahnoð, eða að hvaða leyti hann sé í ósamræmi við gögn málsins. Landsréttur mat sönnunargildi framburðar vitnisins fyrir dómi. Þá liggur ekkert fyrir um hvort og þá við hvern vitnið hafi átt að hafa tjáð sig um rangan framburð sinn og er rökstuðningi endurupptökubeiðanda verulega áfátt að þessu leyti. Að sama skapi liggur ekkert fyrir um að hvaða leyti vitnisburður eftirlifandi sambúðarmaka brotaþola stangist á við gögn málsins. Endurupptökubeiðandi hefur þannig ekki gert líklegt að framburður vitna hafi verið rangur og það hafi leitt til rangrar niðurstöðu. Verður því ekki fallist á að framangreint geti leitt til þess að skilyrðum b-liðar 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 til endurupptöku málsins teljist fullnægt. 20.Endurupptökubeiðandi vísar til c-liðar 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 og telur að sönnunargögn hafi verið rangt metin svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu þess máls. Ekkert er fram ENDURUPPTÖKUDÓMUR NR. 6/2025 - 4 - komið í málinu sem bendir til þess að uppritun á Neyðarlínusamtali hafi verið röng en endurupptökubeiðandi hafði uppi sambærilegar varnir við meðferð málsins fyrir dómi, sem var hafnað. Þá liggur fyrir í gögnum málsins að neyðarhamarinn var rannsakaður. Er ekkert komið fram um að réttarmeinafræðingur hafi fengið rangar upplýsingar um atburðarás svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu málsins. Í endurupptökubeiðni er ekki með haldbærum hætti rökstutt hvernig skilyrðum c-liðar kunni að öðru leyti vera fullnægt í málinu og ekkert í gögnum málsins bendir til þess að svo sé. Verður því ekki heldur ekki fallist á beiðni um endurupptöku máls Landsréttar með vísan til þess ákvæðis. 21.Samkvæmt öllu framangreindu verður ekki fallist á að skilyrðum 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 fyrir endurupptöku dóms Landsréttar í máli nr. 152/2018 sé fullnægt. Verður beiðni endurupptökubeiðanda því hafnað. 22.Þorgils Þorgilsson lögmaður kom fram fyrir hönd endurupptökubeiðanda við meðferð málsins fyrir Endurupptökudómi en þess var ekki óskað að hann yrði skipaður verjandi endurupptökubeiðanda. Verður lögmanninum því ekki ákvörðuð þóknun, sbr. 1. mgr. 230. gr. laga nr. 88/2008. Úrskurðarorð: Beiðni endurupptökubeiðanda, Sveins Gests Tryggvasonar, um endurupptöku á máli nr. 152/2018 sem dæmt var í Landsrétti 19. október 2018 er hafnað.